Lidhja e komuniteteve: Qendrat rinore në Maqedoninë e Veriut

Publikuar: 13 shk 2026 Koha e leximit: 5 minuta

Një shtet, dy qytete dhe mijëra të rinj që kërkojnë një hapësirë të sigurt ku mund të takohen, të bisedojnë dhe të zhvillojnë shkathtësitë e tyre. Ohri dhe Kumanova janë qytete në Maqedoninë e Veriut ku kemi bashkëpunuar me qendra rinore për të mbështetur të rinjtë në përpjekjet e tyre. Këto qendra ofrojnë edukim dhe hapësira diskutimi për të rinjtë.

Lidhja e komuniteteve: Qendrat rinore në Maqedoninë e Veriut
© Foto: People in Need

Në Maqedoninë e Veriut, mbeturinat materiale përbëjnë një problem. Bashkëpunuam me qendra rinore për të shfaqur një film dokumentar dhe për të zhvilluar diskutime rreth kësaj teme me të rinjtë. Gjithashtu, mbështetëm iniciativa të iniciuara nga vetë pjesëmarrësit e rinj për të reduktuar mbeturinat.

Të rinjtë për rininë 

Ohri është një qytet i njohur në Maqedoninë e Veriut, kryesisht falë liqenit dhe qendrës së tij historike. Ndonëse turizmi është një pjesë e rëndësishme e jetës së qytetit, të rinjtë në Ohër kanë nevojë për një vend ku mund të takohen dhe të mësojnë së bashku me bashkëmoshatarët e tyre.

Qendra Rinore e Ohrit u hap në vitin 2022. Aty e takuam Jovanin, i cili kujton kohën kur filluan të angazhoheshin për krijimin e kësaj qendre: 

“Më parë nuk kishte një vend të tillë ku të rinjtë mund të realizonin aktivitete shtesë jashtë shkollës. Dhe një hapësirë e tillë ishte e nevojshme.”

Në të kaluarën, të gjitha aktivitetet jashtëshkollore janë realizuar në shkollë, gjë që shpesh ishte kufizuese dhe jo praktike për të rinjtë, pasi disa prej tyre preferonin t'i ndanin shqetësimet e tyre me dikë jashtë mjedisit shkollor. Qendra Rinore është një vend i sigurt ku të rinjtë mund të vijnë dhe të kërkojnë mbështetje, nëse kanë nevojë. Qendra Rinore e Ohrit drejtohet nga një grup të rinjsh si Jovani. Ata i kuptojnë dhe i dëgjojnë nevojat e rinisë dhe i përshtatin aktivitetet sipas preferencave të tyre. 

“Ne fokusohemi në pjesëmarrjen e të rinjve, informacione, biznes, punësi, sipërmarrësi, sport, shëndetësi dhe siguri, kulturë dhe aktivitete të edukimit joformal. Gjithashtu bëjmë shkëmbime rinore dhe vizita studimore në shtete të ndryshme”, thotë Jovani. 

Qendra Rinore e Ohrit organizon një gamë të larmishme aktivitetesh, duke filluar nga joga, koncertet dhe kurset e artit, e deri te bashkëpunimet me OJQ-të tjera. Ata gjithashtu mbështesin një panair të karrierës, ku universitete, këshilltarë të karrierës dhe profesionistë i ndihmojnë të rinjtë të orientohen drejt karrierës së tyre të ardhshme. 

Siç përmend Jovani, një prej sfidave më të mëdha në rajon është ikja e kuadrove profesionale – shpërngulja e të rinjve në Shkup ose jashtë shtetit. Përmes organizimit të evenimenteve dhe aktiviteteve të ndryshme, ato krijojnë mundësi për të rinjtë dhe së paku e trajtojnë pjesërisht këtë çështje. 

“Nuk mund t’u themi të rinjve të qëndrojnë këtu. Por, mund t’u ofrojmë mundësi dhe t’i lejojmë të vendosin”, thotë Jovani. 

Lidhja e komuniteteve  

Qendra Rinore në Kumanovë drejtohet gjithashtu nga një grup të rinjsh. Përveç krijimit të mundësive të reja për rininë, nisma për themelimin e një qendre rinore lindi nga dëshira për të bashkuar njerëz të përkatësisë etnike maqedonase dhe shqiptare, të cilët jetojnë të ndarë.

"Synimi ynë ishte të sigurojmë që brezi i ri të mos jetë si brezat e mëparshëm dhe të inkurajojmë të dyja grupet që të komunikojnë e të bashkëpunojnë. Dhe mendoj se kemi pasur shumë sukses në këtë drejtim," thotë Dimitrij, një punonjës rinor në qendrën rinore.

Komunitetet shqiptare dhe maqedonase në Kumanovë jetojnë në lagje të ndara, shkojnë në shkolla të ndryshme dhe shpeshherë nuk kanë as mundësinë të takohen me njëri-tjetrin. Siç përmend Dimitrij, falë qendrës rinore, ai pati për herë të parë mundësinë të takohej dhe të bisedonte me bashkëmoshatarë nga i njëjti qytet, por nga komunitete të ndryshme.

“Kur fillova ta vizitoja qendrën, takova shumë shqiptarë. Nuk kam pasur mundësinë t’i takoja ato në jetën e përditshme. Zbulova se ka njerëz pikërisht si un. Jemi të njëjtë, jetojmë në shtetin e njëjtë, me kushte të njëjta. Filluam të punojmë së bashku dhe tani jemi miq shumë të mirë.”

Dimitrij iu bashkua Qendrës rinore para 3 vitesh. Ai ndihmon në drejtimin e Qendrës dhe në realizimin e aktiviteteve të saj. Qendra rinore organizon rregullisht punëtori kreative, sporte dhe turne sportive, trajnime për shkathtësi të TI-së, dhe ofron mbështetje psikosociale. Qendra është një hapësirë e sigurt edhe për njerëz që përballen me bullizëm, dhunë në familje ose me probleme të alkoolit dhe drogës në familjet e tyre.  

Filmat dhe frymëzimi

Jemi krenar për bashkëpunimin me qendrat rinore në mbarë vendin dhe për prezantimin e metodologjisë sonë “Një botë në shkollat”. Përmes kësaj metodologjie, punonjësit e qendrës rinore, pas shfaqjes së filmit dokumentar, mësuan si t’i përfshijnë të rinjtë në debate. 

“U shfaqën filma dokumentarë për reduktimin e mbeturinave, uljen e konsumizmit, si dhe përdorimin dhe ripërdorimin e mbeturinave dhe tema të ngjashme. Sigurisht, këto përfshinë debate dhe diskutime mes të rinjve se si mund të kontribuojnë në komunitetet e tyre për të reduktuar problemet që lidhen me mbeturinat," thotë Sunçica Kostovska Petrovska nga organizata "People in Need -Njerëzit në nevojë".

Të rinjtë patën mundësinë të paraqesin idetë e tyre dhe përfundimisht mbështetëm financiarisht tetë prej tyre. Është një modesti të dëshmosh ide kreative nga të rinjtë, siç është krijimi i një shpirte të mençur për mbeturina, organizimi i evenimenteve dhe panaireve për shitje të gjërave të ndryshme, veshjeve dhe produkteve të ridizajnuara. 

“Mbi të gjitha, duam të inkurajojmë mirëkuptim të ndërsjellë për problemet e të rinjve dhe rolin e tyre aktiv dhe proaktiv në reduktimin e mbeturinave dhe promovimin e ekonomisë qarkulluese”, thotë Sunçica. 
Projekti “Shoqëria civile dhe të rinjtë për zhvillim gjithëpërfshirës dhe të qëndrueshëm përmes ekonomisë qarkulluese në Maqedoninë e Veriut” financohet nga Bashkimi Evropian. Udhëheqës i projektit është “People in Need (PIN) në partneritet me ARNO, LEAD dhe Ekovita.
“Ky botim financohet nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësi e vetme e “People in Need” dhe nuk pasqyron domosdoshmërish pikëpamjet e Bashkimit Evropian. 
Author: People in Need

Artikuj të ngjashëm