Одржлив стил: Младите против текстилниот отпад во Северна Македонија

Објавено: 3.3.2026 Време за читање: 3 минути

Весна, наставничка од Богданци, ѝ го посвети својот живот на модата. Но наместо да разгледува бутици и трговски центри, таа седнува покрај машината за шиење и текстилниот отпад и старата облека ги претвора во одржливи, уникатни дизајни.

Одржлив стил: Младите против текстилниот отпад во Северна Македонија
© Foto: People in Need

Весна учествуваше во нашата обука за создавање бизниси во рамките на циркуларната економија и сега го споделува своето новостекнато знаење и со своите ученици. Со голема страст и енергија таа ги учи за одржлива мода.

Училницата каде што се сретнавме со Весна наликува на креативна работилница. Секоја маса е опремена со машина за шиење, на масата во средина на просторијата има разни ткаенини и слики со фустани на ѕидовите. Тука Весна предава повеќе од 17 години.

„Предавам различни теми, не само практични лекции, како шиење и креирање дизајн, туку и теорија за различни материјали и одржлива мода. Јас го покривам целиот циклус, од суровина до финален производ“, објаснува Весна.

Локални училишта и организации со свои иницијативи

Весна целиот живот се интересирала за создавање облека.

„Од многу мала редизајнирав облека и создавав уникатни парчиња за себе. Првото здолниште го сошив во четврто одделение. Сите беа изненадени кога споменав дека сама го создадов“, вели таа.

Додека Северна Македонија работи на справување со управувањето со отпадот, ги поддржуваме локалните училишта и организации во нивните иницијативи за циркуларна економија.

„Проблемот со управувањето со отпадот во Северна Македонија е еден од најголемите предизвици што ги загрозува животите на граѓаните. Во партнерство со три локални организации ја поддржуваме транзицијата на земјата кон циркуларна економија“, вели Сунчица Костовска-Петровска од People in Need.

Весна присуствуваше на обуката за наставници од средните училишта што ние ја организиравме. Таа се здоби со вредни информации за циркуларната економија и чекорите во развојот на бизнис-план и желна е ова знаење да го сподели со своите ученици.

Текстилниот отпад наоѓа нов живот

Весна се обидува да ги направи своите лекции практични, интересни и интерактивни, вклучувајќи ги учениците во пребарување на различни материјали што може повторно да ги користат и да ги редизајнираат. 

„Ние не собираме само отпадни материјали туку активно соработуваме и со текстилните компании во регионот кои ни ги даваат парчињата ткаенина што инаку би ги фрлиле“, вели таа.

Учениците се охрабруваат да ја користат својата креативност и да произведуваат различни додатоци, облека и текстилни производи. Исто така, тие можат да ги продаваат своите ракотворби на локалниот пазар, а Весна гордо споделува дека тие ја добиле наградата за најдобар штанд на пазарот.

Весна споделува како учениците ги перципираат темите за циркуларна економија и одржливост:

„Во нашите лекции ја вклучуваме темата за еколошката свест. Оваа година започнавме курс за одржлива мода, за учениците да ги разберат последиците што брзата мода ја има врз нашата околина. Драго ми е што студентите ја разбираат важноста на оваа тема и наместо да купуваат нова облека, тие ја поправаат или редизајнираат старата.“

Подучување на идни модни дизајнери за одржлива мода

На часовите што ги одржува Весна се вклучени и момчиња и девојчиња. Некои од учениците имаат јасни визии за тоа како да станат успешни дизајнери, други едноставно се заинтересирани за темата.

„Сите се различни, но задоволство е да се работи со нив“, вели Весна.

Со предавањето за циркуларна економија и одржливост на облеката и повторна употреба на текстилниот отпад, Весна ја подигнува свеста и го намалува отпадот во својата земја. И кој е нејзиниот совет до сите во врска со одржливоста во модата?

„Прво, поправи, не фрлај. Второ, редизајнирај, не фрлај. Трето, донирај, не фрлај.“
Проектот „Граѓанското општество и младите за инклузивен и одржлив развој преку циркуларна економија во Северна Македонија“ е финансиран од Европската Унија. Проектот го води People in Need (PIN) во конзорциум со АРНО, ЛЕАД и Ековита.Оваа публикација е финансирана од Европската Унија. Нејзината содржина е исклучиво одговорност на People in Need и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.
Author: People in Need

Поврзани членови