Мариа од Северна Македонија: Грижа за животни и развивање кружна економија

Објавено: 4.6.2026 Време за читање: 4 минути

Во Ранковце, Северна Македонија, Мариa се грижи за повеќе од 60 животни. Нејзината фарма е уникатна бидејќи им обезбедува лековита моќ, мир и радост на посетителите. Покрај тоа, таа придонесува за поздрава животна средина преку прифаќање на практиките на циркуларна економија.

Мариа од Северна Македонија: Грижа за животни и развивање кружна економија
© Foto: Eva Mrázková

Мариа се грижи за спасени коњи, магариња, кози, штркови, кучиња и мачки што се соочуваат со тешкотии и често имаат потреба од посебен третман. Секој ден ги храни, се грижи за нивните потреби и работи на фармата. Таа ја извршува целата работа сама со насмевка, радост и заразна енергија.

Од голем град до село

Мариа никогаш не била девојка од фарма, сè научи сама. Живееше во Скопје, а подоцна се пресели во Њујорк за да волонтира. По 14 години одлучи да се врати во својата татковина. 

„Сакав да ѝ возвратам на заедницата овде. Во САД волонтирав хипотерапија. Стекнав вредно искуство во работата со луѓе што се соочуваат со психолошки проблеми или оштетување на видот. И сакав да им покажам на луѓето тука дека животните имаат моќ да помогнат“, вели Мариа.

Основала фарма што ќе служи како пријатно место и за луѓето и за животните. Бидејќи мисијата на Мариа е да ја поддржи локалната заедница, таа ја основа првата невладина организација во регионот. Pink Support обезбедува простор каде што секој може да се поврзе со природата и животните. Мариа организира настани и работилници за локалните жени и самохраните родители. Таа ги пречекува посетителите од други места за да доживуваат хипотерапевтски сесии и да поминат време со животните.

„Во лето, исто така, организираме дигитален детокс ретрит и луѓето го обожаваат. Тие минуваат време со животните, учат да јаваат и се грижат за коњите“, вели Мариа.

„Само плачев“

Покрај организирањето настани, водењето на својата организација и грижата за фармата, Мариа спаси животи на стотици животни. Како што споменува, некои од спасувањата биле многу трауматични.

„Едно од најтрауматичните спасувања што ги доживеав се случи пред неколку месеци. Во дупка од три метри најдов две кучиња фрлени да умрат. Едно од кучињата беше врзано со јаже. Кучињата беа стари неколку месеци. Беа толку жедни што пиеја вода од тушот. Потоа само плачев.“

За жал, ова не е единственото трауматично искуство што Мариа го имала за време на нејзините спасувања. Како што споменува, луѓето не се двоумат да ги фрлат животните на улиците. Коњите и магарињата често се испраќаат на колење ако имаат здравствени проблеми или се стари. Како што споменува Мариа, заштитата на животните треба системски да се смени.

Но Мариа има и многу смешни приказни, на пример, кога отиде во фабрика да спаси јато штркови со нејзината фобија од птици.

„Прво, морав да поминам два часа со нив во автомобилот, но кога стигнавме дома, сфатив дека ќе мора буквално секоја секунда да ја минувам со нив, додека моите кучиња не се навикнат на нивниот мирис и не се осигурам дека нема да им наштетат. Поради тоа, насекаде одевме со штрковите, дури и до тоалетот. Мислам дека тогаш се ослободив од фобијата“, се смее Мариа.

Повторна употреба на отпад од фармата

Среќни сме што може да ги поддржиме фармата и организацијата на Мариа. Мариа смисли план за повторно користење на органскиот отпад од фармата за создавање органски пелети за животните.

Мариа посетуваше обука со професионалци и тоа ѝ помогна да го дизајнира и подобри својот проект. Како и на Мариа, она што организациите го научија ќе им помогне да дизајнираат слични проекти во иднина. Организацијата на Мариа беше една од оние што, исто така, добија грант за реализација на својот проект.

Актерите од граѓанското општество се клучни и во хуманитарниот одговор и во развојните програми, работиме на тоа да им овозможиме вештини, ресурси и

мрежи за ефективно исполнување на нивната улога. Имаме привилегија да соработуваме со луѓе како Мариа и да придонесуваме за унапредување на практиките на циркуларната економија во Северна Македонија.

Проектот „Граѓанското општество и младите за инклузивен и одржлив развој преку циркуларна економија во Северна Македонија“ е финансиран од Европската Унија. Проектот го води People in Need (PIN) во конзорциум со АРНО, ЛЕАД и Ековита.
Оваа публикација е финансирана од Европската Унија. Нејзината содржина е исклучиво одговорност на People in Need и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија.
Author: Eva Mrázková

Поврзани членови